تمرینات درمان اسکولیوز (انحراف ستون فقرات)

تمرینات سطح ۱ اسکولیوز _لطفا مطابق ویزیت تمرینات را انجام دهید

تمرینات درمان اسکولیوز | کاردرمانی شیراز

کاردرمانی قصردشت شیراز

مدیریت: ارگوتراپیست سجاد پیشه‌ور | دکترای علوم حرکتی

اسکولیوز یا انحراف جانبی ستون فقرات یکی از مشکلات شایع سیستم اسکلتی ـ عضلانی است که می‌تواند در سنین مختلف ایجاد شود. میزان انحراف، محل ایجاد انحنا، سن فرد، الگوی اسکولیوز و وجود مشکلات همراه، همگی در انتخاب روش درمان و تمرینات مناسب تأثیرگذار هستند.

درمان اسکولیوز تنها به انجام چند حرکت ورزشی محدود نمی‌شود و برای انتخاب تمرین مناسب، ابتدا باید وضعیت ستون فقرات، لگن، شانه‌ها، دامنه حرکتی، قدرت عضلات، تعادل و الگوی حرکتی فرد به‌صورت دقیق ارزیابی شود.

بهترین روش درمان اسکولیوز چیست؟

درمان اسکولیوز به شرایط هر فرد بستگی دارد و ممکن است از تمرینات اصلاحی و درمانی، آموزش وضعیت صحیح بدن، اصلاح الگوهای حرکتی و ارگونومی، استفاده از ارتز در موارد لازم و در موارد شدیدتر ارجاع به پزشک متخصص تشکیل شود.

در میان روش‌های توانبخشی، کاردرمانی تخصصی در زمینه اختلالات ارتوپدی و اسکلتی ـ عضلانی می‌تواند نقش مهمی در ارزیابی وضعیت فرد، آموزش حرکات صحیح، اصلاح الگوهای حرکتی و طراحی تمرینات متناسب با شرایط هر فرد داشته باشد.

هدف کاردرمانی این است که تمرین‌ها فقط به‌صورت عمومی ارائه نشوند، بلکه بر اساس وضعیت بدنی و عملکردی فرد انتخاب و به‌درستی آموزش داده شوند.

علل ایجاد اسکولیوز

اسکولیوز می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. برخی از مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:

- اسکولیوز ایدیوپاتیک، به‌ویژه در سنین رشد

- عوامل مادرزادی

- اختلالات عصبی ـ عضلانی

- اختلاف طول اندام‌های تحتانی

- مشکلات لگن و راستای اندام‌ها

- برخی بیماری‌های عضلانی و عصبی

- وضعیت‌های نامناسب بدنی و الگوهای حرکتی نادرست

- برخی مشکلات ساختاری ستون فقرات

در بسیاری از موارد، علت دقیق اسکولیوز مشخص نیست و به همین دلیل ارزیابی دقیق اهمیت زیادی دارد.

چرا ارزیابی و تست دقیق اسکولیوز اهمیت دارد؟

اسکولیوز در افراد مختلف الگوهای متفاوتی دارد. ممکن است انحنا در قسمت‌های مختلف ستون فقرات ایجاد شود یا فرد علاوه بر اسکولیوز، مشکلات دیگری در لگن، شانه، تعادل، قدرت عضلات یا الگوی حرکتی داشته باشد.

همچنین سن فرد، میزان رشد، شدت انحراف، محل انحنا و شرایط همراه در انتخاب تمرینات تأثیرگذار هستند.

به همین دلیل توصیه می‌شود پیش از شروع تمرینات، ارزیابی کاملی انجام شود تا مشخص شود:

- محل و الگوی انحراف ستون فقرات چگونه است؟

- میزان و شدت انحراف چقدر است؟

- وضعیت لگن و شانه‌ها چگونه است؟

- آیا محدودیت حرکتی وجود دارد؟

- قدرت عضلات در دو طرف بدن چگونه است؟

- آیا اختلال تعادل یا الگوی حرکتی نادرست وجود دارد؟

- آیا مشکل دیگری همراه با اسکولیوز وجود دارد؟

در صورت وجود علائم هشدار، درد قابل توجه یا شک به اسکولیوز ساختاری، بررسی پزشکی و در صورت نیاز تصویربرداری نیز اهمیت دارد.

عوارض عدم درمان و پیگیری اسکولیوز

همه موارد اسکولیوز الزاماً به عوارض شدید منجر نمی‌شوند؛ اما در صورت عدم ارزیابی و پیگیری مناسب، به‌خصوص در برخی افراد در سنین رشد، ممکن است انحراف پیشرفت کند.

برخی مشکلات احتمالی عبارت‌اند از:

- افزایش میزان انحراف ستون فقرات

- ایجاد عدم تقارن شانه‌ها و لگن

- تغییر الگوی راه رفتن و حرکات روزمره

- کاهش انعطاف‌پذیری ستون فقرات

- ضعف یا عدم تعادل عضلات

- ایجاد دردهای عضلانی ـ اسکلتی در برخی افراد

- کاهش کیفیت عملکرد در فعالیت‌های روزمره

- در اسکولیوزهای شدید، احتمال ایجاد مشکلات تنفسی

بنابراین ارزیابی دوره‌ای به‌خصوص در کودکان و نوجوانان در سنین رشد اهمیت بیشتری دارد.

آیا می‌توان تمرینات اسکولیوز را در منزل انجام داد؟

بهترین حالت، مراجعه حضوری و انجام ارزیابی توسط کاردرمانگر است؛ زیرا تمرینات اسکولیوز باید بر اساس الگوی انحنا و شرایط بدنی فرد انتخاب شوند.

اگر امکان مراجعه حضوری ندارید، می‌توانید با ارسال تصاویر مناسب از وضعیت ستون فقرات و ناحیه درگیر، پس از بررسی اولیه و هماهنگی، راهنمایی‌های لازم درباره تمرینات را دریافت کنید.

با این حال، تصاویر نمی‌توانند جایگزین ارزیابی حضوری و بررسی‌های پزشکی یا تصویربرداری موردنیاز باشند.

چرا انجام چند جلسه تمرین زیر نظر کاردرمانگر اهمیت دارد؟

یکی از اشتباهات رایج این است که فرد تمرینات اسکولیوز را از اینترنت دریافت کرده و بدون آموزش صحیح انجام دهد.

حتی یک تمرین مناسب، اگر با زاویه، جهت یا وضعیت بدن اشتباه انجام شود، ممکن است اثر مطلوب موردنظر را نداشته باشد.

به همین دلیل بهتر است در شروع درمان، چند جلسه تمرینات زیر نظر کاردرمانگر انجام شود تا:

- نحوه صحیح اجرای حرکات آموزش داده شود.

- اشتباهات حرکتی اصلاح شوند.

- وضعیت بدن هنگام تمرین کنترل شود.

- تمرینات متناسب با شرایط فرد انتخاب شوند.

- شدت و تعداد تکرارها تنظیم شود.

البته حضور منظم در جلسات کاردرمانی نیز می‌تواند به پیگیری بهتر، اصلاح مداوم تمرینات و افزایش پایبندی فرد به برنامه درمانی کمک کند.

اهمیت ارزیابی دوره‌ای

تمرینات اسکولیوز یک برنامه ثابت برای تمام طول درمان نیستند.

با تغییر شرایط فرد، افزایش قدرت عضلات، تغییر انعطاف‌پذیری، رشد کودک یا نوجوان و تغییر الگوی حرکتی، ممکن است نیاز باشد تمرینات نیز تغییر کنند.

بنابراین توصیه می‌شود فرد به‌صورت دوره‌ای ارزیابی شود تا در صورت نیاز:

- تمرینات جدید اضافه شوند.

- تمرینات قبلی اصلاح شوند.

- شدت تمرین افزایش یا کاهش پیدا کند.

- تمرینات پیشرفته‌تر جایگزین تمرینات اولیه شوند.

تمرینات درمان اسکولیوز

توجه مهم: تمرینات زیر نمونه‌ای از تمرینات عمومی هستند و نباید بدون ارزیابی و هماهنگی با کاردرمانگر برای همه افراد به یک شکل اجرا شوند. نوع، سمت و شدت تمرین باید بر اساس الگوی اسکولیوز هر فرد تعیین شود.

تمرینات سطح ۱ | برنامه اولیه ۲ تا ۴ ماه

۱. اصلاح وضعیت بدن، ارگونومی و نحوه خواب و نشستن

اولین بخش درمان، آموزش وضعیت صحیح بدن در فعالیت‌های روزمره است.

نحوه نشستن، ایستادن، مطالعه، استفاده از تلفن همراه، کار با میز و صندلی و همچنین وضعیت مناسب هنگام خواب باید بررسی و اصلاح شود.

۲. تقویت عضلات سمت محدب با تراباند از بالا

تراباند از قسمت بالایی ثابت می‌شود و فرد با دست سمت محدب، حرکت تقویتی عضلات را انجام می‌دهد.(برخلاف تصویر که راستای بدن و تراباند یکی نیست باید راستای بدن و تراباند یکی باشد :انجام مطابق تصویر ممکن است دچار اشتباه شوید ولی در جلسه حضوری نحوه انجام صحیح به شکل تصویر توضیح داده میشود )

جهت و دامنه حرکت باید بر اساس الگوی اسکولیوز فرد تعیین شود.۲×۲۰

۳. تقویت عضلات سمت محدب با تراباند از پایین

تراباند از قسمت پایین و زیر پا ثابت می‌شود و فرد با دست سمت محدب حرکت تقویتی را انجام می‌دهد.(حتما بالااوردن و کشش سمت تقعر رعایت شود )

این تمرین نیز باید متناسب با وضعیت فرد و پس از آموزش صحیح انجام شود.۲×۲۰

۴. رساندن دست‌ها به یکدیگر از پشت کمر

فرد تلاش می‌کند انگشتان دو دست را از پشت کمر به یکدیگر نزدیک کند.

در این حرکت، دست سمت محدب به سمت پایین قرار می‌گیرد و وضعیت دست مقابل برعکس آن خواهد بود.

اجرای صحیح حرکت و عدم ایجاد درد اهمیت زیادی دارد.۴×۱min

۵. تیلت لگن در حالت خوابیده

فرد به پشت دراز می‌کشد، زانوها را خم کرده و کف پاها را روی زمین قرار می‌دهد.

سپس با کنترل عضلات شکم و لگن، حرکت تیلت لگن را انجام می‌دهد و تلاش می‌کند کنترل مناسبی روی وضعیت ستون فقرات و لگن ایجاد کند.2×30

۶. تمرین تنفسی و اصلاح راستای ستون فقرات

فرد در مقابل آینه قرار گرفته و همزمان با اصلاح راستای بدن، تنفس عمیق انجام می‌دهد.

هدف این تمرین، افزایش آگاهی بدنی و هدایت تنفس به سمت ناحیه مقعر قفسه سینه است.

تنفس باید بدون حبس نفس و با کنترل مناسب انجام شود.۵sدم و ۳×۱۰

۷. حرکت چهاردست‌وپا و بالا بردن دست و پای مخالف

فرد در وضعیت چهاردست‌وپا قرار می‌گیرد و دست و پای مخالف را از زمین بلند می‌کند.

در ادامه، بر اساس الگوی انحراف، حرکت باز کردن پا به سمت تحدب نیز می‌تواند به برنامه اضافه شود.

حفظ تعادل و جلوگیری از چرخش بیش از حد تنه اهمیت دارد.۲×۱۵

۸. کشش تنه به جلو با توپ در حالت دو زانو

فرد در حالت دو زانو قرار گرفته و با کمک توپ، تنه را به سمت جلو می‌برد و دست سمت تقعر مقداری به سمت مخالف انحراف یابد .(با زاویه ۹۰ درجه مفصل زانو نیز انجام شود )

هدف از این تمرین ایجاد کشش کنترل‌شده در تنه و افزایش آگاهی از راستای ستون فقرات است.

حرکت نباید با درد یا فشار بیش از حد انجام شود.۳×۱min

۹. پل زدن همراه با وضعیت‌دهی دست

فرد به پشت دراز کشیده، زانوها را خم می‌کند و کف پاها روی زمین قرار می‌گیرد.

سپس حرکت پل زدن را انجام می‌دهد و دست سمت تقعر به سمت بالا قرار می‌گیرد.(دست سمت محدب کنار بدن قرار گیرد )

این حرکت باید با کنترل لگن و ستون فقرات و بدون ایجاد درد انجام شود.3×1min

محدب در متن منظور قسمت برجستگی ستون فقرات میباشد _مقعر در متن منظور قسمت گودی ستون فقرات از نمای پشت میباشد

تمرینات کایفوز :تکیه به توپ در حالت نشسته ،بالابردن و بازکردن تراباند،حرکت تراباند به سمت عقب،حرکت دست ها از wشکل به Yپشت به دیوار

تمرینات لوردوز:کشش تنه به جلو با توپ ،پل زدن با هر دو پا ،حرکت گربه ،تقویت عضلات مرکزی در وضعیت چهاردست و پا

---

نکته بسیار مهم درباره تمرینات اسکولیوز

تمرینات بالا صرفاً یک برنامه عمومی و نمونه هستند و ممکن است تمام یا بخشی از آن‌ها برای یک فرد مناسب نباشند.

در اسکولیوز، تنها دانستن اینکه ستون فقرات به کدام سمت انحراف دارد برای تعیین تمرین کافی نیست و عواملی مانند محل انحنا، الگوی چرخش مهره‌ها، شدت انحراف، سن، رشد اسکلتی، وضعیت لگن و شانه‌ها و مشکلات همراه باید در انتخاب تمرینات در نظر گرفته شوند.

بنابراین پیش از شروع این تمرینات، حتماً با کاردرمانگر هماهنگ کنید.

برای دریافت تمرینات سطح ۲ و برنامه تمرینی پیشرفته‌تر، با ما در تماس باشید.

کلیپ تمرینات اسکولیوز

برای مشاهده کلیپ‌های آموزشی و تمرینات بیشتر، به صفحه اینستاگرام ما مراجعه کنید:

kardarmani_goftardarman_shiraz

کاردرمانی قصردشت شیراز

مدیریت: ارگوتراپیست سجاد پیشه‌ور | دکترای علوم حرکتی

📍 آدرس: شیراز، فلکه قصردشت، ابتدای کوچه ۳۴ وکلا

📞 تلفن تماس:

- ۰۹۳۹۲۰۲۴۶۳۶

- ۰۹۱۰۷۴۴۳۰۱۱

- ۰۷۱-۳۶۳۰۸۳۴۱